مطالعه ثمربخش چیست؟ با چه راهکارهایی میتوان به مطالعه ثمر بخش رسید؟

بازگشت به نوشته‌ها

مطالعه ثمربخش چیست؟ با چه راهکارهایی میتوان به مطالعه ثمر بخش رسید؟

مطالعه ثمربخش:

یکی از مشکلاتی که بسیاری از داوطلبان عزیز در زمینه آمادگی برای کنکور با آن مواجه هستند چگونه مطالعه کردن و دست یابی به  یک مطالعه خوب و مفید است. آنها سعی میکنند تا طبق برنامه ریزی خود پیش رفته و درس بخوانند، اما شیوه مطالعاتی شان چندان صحیح نیست و این موضوع باعث میشود تا این عزیزان، با وجود وقتی که میگذارند و انرژی ای که صرف میکنند، اما مطالعه ثمربخش نداشته باشند و فقط زمان مطالعه خود را هدر دهند؛ به همین دلیل در این مقاله سعی کردیم که شما را با مراحل مختلف یک مطالعه ثمربخش و خوب و نکات ریز و اصولی آن آشنا کنیم تا با توجه به آنها بتوانید در وقت کمتر، در این زمینه موفق تر باشید.

یک مطالعه ثمربخش، شامل مراحل مختلفی است و اگر شما هر یک از این مراحل را به خوبی رعایت کنید، میتوانید نتیجه بسیار خوبی در کنکور بگیرید.

5858 - مطالعه ثمربخش چیست؟ با چه راهکارهایی میتوان به مطالعه ثمر بخش رسید؟
مراحل مطالعه ثمربخش شامل موارد زیر است:

الف- پیش خوانی

پیش خوانی، اولین مرحله از مطالعه ثمربخش است. این مرحله ، تصویری کلی از مطالب فصل و سازمان بندی آن به شما به دست میدهد. برای این منظور، نخست به مرور کلی فصل مورد نظرتان بپردازید تا با موضوعات مطرح شده در آن آشنا شوید. بعد از آن، فهرست مطالب فصل را بخوانید و سپس عناوین بخش های اصلی و فرعی فصل را مورد توجه قرار م یدهید و تصاویر و نمودارها را از نظر بگذرانید.
در این مرحله ممکن است سؤالهایی به ذهنتان خطور کند که پس از خواندن فصل به طور کامل، بتوانید به آنها پاسخ دهید.

ب- سؤال کردن

سوال کردم دومین مرحله از مطالعه ثمربخش است. دراین مرحله بخش های هر فصل از کتاب مورد نظرتان را یکی یکی در نظر بگیرید و هر سه مرحله سؤال کردن، خواندن و به خود پس دادن را در مورد هر فصل اعمال کنید.
در هنگام خواندن مطالب هر بخش، موضوعات مهم آن را به صورت یک یا چند سؤال در نظر بگیرید تا بعداً به آنها پاسخ بدهید. از خود بپرسید: «نویسنده در این بخش چه مفاهیم مهمی را در نظر داشته است؟ » و سپس با توجه به عناوین کلی که قبلاً مطالعه کرده اید به سؤالاتی که برای شما پیش می آید به دقت توجه کنید تا هنگام مطالعه بتوانید به آنها پاسخ دهید. طرح سؤال باعث می شود تا شما با تمرکز بیشتری به مطالعه ادامه دهید و کمتر، چیزی را از قلم بیندازید.

پ- خواندن

در این مرحله از مطالعه ثمربخش، مطالب هر بخش از فصل را برای آگاهی از معنا و مفهوم آن با دقت بخوانید و ضمن خواندن سعی کنید به سؤالهایی که در مرحله سؤال کردن مطرح شده بود، پاسخ دهید. درباره مطالبی که میخوانید تأمل کنید و بکوشید که بین آن مطالب و اطلاعات قبلی خود ارتباط برقرار کنید. می توانید زیرِ واژه ها یا عبارت های اصلی را خط بکشید؛ اما میزان آن نباید از ۱۰ تا ۱۵ درصد متن تجاوز کند. تا وقتی تمام مطالب بخش معینی را نخوانده یا با همه مفاهیم اصلی آشنا نشده و اهمیت نسبی آنها را ارزیابی نکرده اید، یادداشت بر ندارید.

ت- به خود پس دادن

پس از خواندن هر بخش سعی کنید که مفاهیم اصلی را به خاطر بیاورید و اطلاعات اصلی و کلیدی را از حفظ با خود بگویید. مفاهیم را به زبان خودتان بازگو کنید و اطلاعات را ترجیحاً با صدای بلند، و در صورتی که تنها نیستید، آهسته بگویید و زیر لب تکرار کنید. مطالبی را که به یاد می آورید با متن کتاب تطبیق دهید تا مطمئن شوید که آنها را به صورت کامل و درست حفظ کرده اید. به کمک روش به خود پس دادن مطالب، به کمبود اطلاعات خود پی میبرید و میتوانید آنها را در ذهن خود سازماندهی کنید.

ث- خلاصه برداری کردن

یکی از کارهای مهمی که انجام آن، نقش اساسی در یادگیری و مطالعه ثمربخش شما خواهد داشت این است که پس از به خود پس دادن، همه مطالب مهم و اصلی را به صورت خلاصه در دفتری مخصوص خلاصه برداری کنید تا بعداً بتوانید از آن استفاده نمایید.

به خاطر داشته باشید که خلاصه برداری شما نباید به دلیل وسواس و حساسیتتان، همه مطالب یا حجم زیادی از آنها را دربر بگیرد و نیز نباید از مطالب مهم خالی باشد؛ بلکه باید جامع و کامل باشد و در مرحله بعدی آمادگی برای کنکور، که تقریباً در خرداد ماه است و مرور مطالب را دربر میگیرد، شما را از خواندن دوباره کتاب بی نیاز کند.

مطالب مرتبط  اهمیت زیست در کنکور تجربی

پس از آنکه بخشی از فصل را به این شیوه مطالعه کردید، به بخش بعدی بپردازید و دوباره، مراحل سؤال کردن، خواندن، به خود پس دادن و خلاص هبرداری را تکرار کنید.

ج- مرور

مرور، یکی از مهم ترین مراحل یادگیری, مطالعه ثمربخش و آمادگی برای کنکور است. اگر مطالبی را که قبلاً مطالعه کرده اید، مرور نکنید، بخشی از آن یا همه آن را فراموش خواهید کرد؛ بنابراین، حتماً باید مرورهای مداوم و پیوسته را در برنامه درسی هفتگی خود بگنجانید. برای انجام این کار میتوانید در پایان ساعات مطالعه یک درس، زمانی را برای مرور مطالب در نظر بگیرید و سپس در پایان هر هفته یا هر دو هفته، بسته به حجم مطالب و نیز سختی و آسانی هر درس، ساعاتی را برای مرور در سها در برنامه درسی خود بگنجانید، و در نهایت همه شما عزیزان، بسته به میزان درسی که مطالعه کرده اید، زمانی را پس از عید حتماً به مرور نهایی دروس خود اختصاص دهید.

چ- آزمون

پس از مرور مطالب، پرداختن به آزمون و تست زنی در مطالعه ثمربخش است. تست زنی نشان میدهد که شما تا چه حدی از مطالب را یاد گرفته اید و چه اشکالاتی دارید. می توانید تست زنی را در چندین مرحله انجام دهید؛ مثلاً در پایان هر هفته درسی خود، ساعاتی را به تست زنی تمرینی دروس مختلف اختصاص دهید و این کار را پیوسته ادامه دهید تا اینکه بعد از عید و به خصوص در خرداد ماه به تست زنی سرعتی بپردازید.
پس از انجام تست زنی و دیدن اشکالات خود، در همان روز یا ساعت بعدی مطالعه آن درس در برنامه درسی تان، به سراغ مطالبی بروید که آنها را غلط زده اید و دوباره آن مباحث را مرور کنید. به این ترتیب خواهید دید که شما، یک بار دیگر، مطالب را مرور کرده و سطح یادگیری خود را بالا برده اید.

مطالعه گروهی

برخی از داوطلبان معتقدند که مطالعه گروهی، در یادگیری بهتر و سریع تر بعضی از دروس، سودمند است؛ با این حال، مطالعه گروهی باید با روشی ویژه انجام گیرد تا منجر به مطالعه ثمربخش شود؛ در غیر این صورت، جز اتلاف وقت و ناکامی، نتیجه ای به بار نخواهد آورد.

7878 300x199 - مطالعه ثمربخش چیست؟ با چه راهکارهایی میتوان به مطالعه ثمر بخش رسید؟ برای اینکه به عنوان یک داوطلب از مطالعه گروهی خود بهره لازم را ببرید به این نکات توجه کنید:

۱- اندازه گروه:

اندازه مهم است. گروه می تواند شامل دو نفر باشد؛ ولی اگر تعداد اعضا بین سه تا شش نفر باشد، مطلوب تر است؛ به طوری که اگر
یک نفر نتوانست در جلسه شرکت کند، گروه بتواند به کار خود ادامه دهد.

۲- سرگروه:

یک نفر از اعضا باید در نقش سر گروه عمل کند. او باید مراقب باشد که جلسه به شکل درستی اجرا شود و کسی بیش از حد صحبت نکند یا خیلی وقت جلسه را به هدر ندهد.

۳- پیش خوانی هر یک از اعضا:

هر یک از اعضا باید مطالب فصل آینده را به خوبی مطالعه کرده و در ضمن، خود را برای پاسخگویی به سؤالات و اشکالات دیگر افراد گروه آماده کند؛ به علاوه، اگر در میان افراد، دانش آموزان قوی و ضعیف وجود داشته باشند، باید سعی شود تا همه بتوانند از مباحث و نکات کلیدی استفاده کرده و آنها را یاد بگیرند. از آنجایی که دانش آموزان ضعیف باعث می شوند که دانش آموزان قوی به صورت کندی در جلسات گروهی پیش بروند، ممکن است که این روند به دانش آموزان قوی لطمه بزند.

۴- رعایت مراحل مطالعه توسط هر یک از اعضا:

همه باید در مطالعه گروهی به خاطر داشته باشند که تمام مراحل یک مطالعه ثمربخش را رعایت کنند تا بعداً در مراحل مرور و تست زنی، دچار اشکال نشوند.

۵- گفت و گوی اعضا مانعی برای تمرکز داشتن:

مطالعه جمعی باعث می شود که هر لحظه امکان گفت و گو بین افراد در موضوع های مختلف به وجود آید. به خاطر داشته باشید که این بحث ها، سبب تمرکز نداشتن در مطالعه و کاهش در پیشرفت یادگیری می شود و به مطالعه ثمربخش منجر نمی شود.

۶- مطالعه گروهی موثر برای دروس محاسباتی:

مطالعه جمعی برای برخی از کتاب های درسی، مانند ریاضی، مناسب است و میتواند در فراگیری تأثیر مثبت داشته باشد؛ البته در این مورد نیز اگر دانش آموز، آن بخش از درس را که می تواند به تنهایی مطالعه کند، خوانده و بخشی را که مشکل دارد با دیگران حل و فصل کند، این موضوع بر یادگیری وی تأثیر بیشتری می گذارد.

مطالب مرتبط  مهارت تست زنی در کنکور و آزمون های آزمایشی

۷- مطالعه گروهی راهی برای رفع اشکال:

اگر مطالعه گروهی، برای رفع اشکال انجام شود، در مقایسه با مطالعه گروهی یک فصل یا بخش هایی از یک یا چند کتاب، بهتر است؛ بنابراین، به شما عزیزان توصیه می شود هم برای اینکه از وقت خود استفاده خوبی داشته باشید و هم از مطالعه گروهی نتیجه بهتری بگیرید، برای رفع اشکال به مطالعه گروهی مبادرت کنید تا مطالعه شما جنبه مرور کردن داشته باشد.

۸- بحث کردن درباه مطلب مطالعه شده:

میتوانید بعد از مطالعه، با دوستان خود درباره مطالب مطالعه شده بحث کنید. این امر باعث م یشود که مطالب بهتر در ذهن شما باقی بماند. گفت وگو با دوستان درباره مطالب خوانده شده، نوعی مرور مطالب محسوب می شود و مطالب در ذهن باقی خواهد ماند.

۹- محک منطقی مطالعه گروهی و سپس تصمیم گیری برای این نوع مطالعه:

یک بار جلسه مطالعه گروهی راه بیندازید و منصفانه آن را محک بزنید. اگر شما از این روش استفاده کردید و جواب نداد، آن را تعدیل کنید، و اگر باز هم جواب نداد، از آن دست بردارید و سعی کنید که به مطالعه انفرادی بپردازید و سپس برای رفع اشکال با دوست یا دوستان خود جلسه بگذارید.

برای اینکه از زحمت و تلاش خود در مطالعه، بهترین استفاده را ببرید و مطالعه ثمربخش داشته باشیدحتماً به نکات زیر نیز توجه کنید:

نکته اول:

روش صحیح خط کشیدن زیر نکات مهم، به این صورت است که ابتدا باید مطالب را خوانده و مفهوم را کاملاً درک کرده و سپس زیر نکات مهم خط را بکشید؛ نه آنکه در کتاب دنبال نکات مهم بگردید تا زیر آن را خط بکشید.

نکته دوم:

می توانید در هنگام مطالعه اولیه، از حاشیه نویسی در متن کتاب استفاده کنید و در مرور بعدی به این حاشیه ها هم توجه کنید؛ البته خلاصه نویسی، از حاشیه نویسی، بهتر و کارآمدتر است.

نکته سوم:

اگر مکان مطالعه شما کمى آشفته و به هم ریخته است، مرتب کردن آن را به نیم ساعت پس از مطالعه موکول کنید؛ زیرا در این صورت، در حین مرتب کردن اتاق، به مطالبى که مطالعه کرده اید، فکر خواهید کرد و زمان مفیدى را از دست نخواهید داد.

نکته چهارم:

گاهى اوقات برای مطالعه، از مکان هاى استثنایی و هیجان انگیز استفاده کنید تا مطلبى که مطالعه میکنید، همراه آن خاطره در ذهن
شما ماندگار شود.

نکته پنجم:

هیچ گاه مطالعه خود را به حضور در مکان خاصى مشروط نکنید؛ زیرا در این صورت، بهانه اى می‏ىابید تا در سایر مکانها از مطالعه بگریزید. به یاد داشته باشید که در حقیقت، «مکان مطالعه، جایی است که شما هستید. »

نکته ششم:

باید در خواندن کتاب استقامت داشته باشیم. استقامت، لجاجت نیست؛ بلکه نوعى بردبارى است؛ پس اگر مطلبی را خواندید و یاد نگرفتید، ناامید نشوید و به خاطر داشته باشید که بسیاری از داوطلبان دیگر هم در شرایط شما هستند و فقط با تکرار و سماجت موفق می شوند.

نکته هفتم:

به خاطر داشته باشید که حجم مطالعه، نباید حواس شما را پرت کند. بهتر است آن چه را که میخواهید، بدانید و بفهمید و سپس
با کلمات «سرعت » و «بیشتر » وسوسه شوید؛ زیرا اگر شما وقت مشخصی را برای مطالعه هشت صفحه بگذارید تا همه مطالب آن هشت صفحه را فرا بگیرید، بهتر است از اینکه سی صفحه را در همان وقت بخوانید و چیزی از آن دستگیر شما نشود.

نکته هشتم:

باید کتابى را که مطالعه میک‏نید، مختص به خود شما باشد تا به راحتى در آن علامت گذارى و نکته نویسى کنید. استفاده از مداد یا ماژیک رنگى، به شما امکان میدهد تا در مراجعه مجدد به کتاب، بهره بیشترى ببرید؛ هر چند نباید این خطوط رنگى، استفاده شما را از سایر خطوط کتاب کاهش دهد.

نکته نهم:

گاهى قرار دادن یک پاداشِ مشروط براى مطالعه حجم خاصى از کتاب و یادگیری کامل آن، به هیجان و لذت مطالعه می افزاید و نوعى اثر تشویقى بر شما میگذارد. این پادا شها م ىتواند دیدن یک برنامه تلویزیونى، رفتن به مکانى خاص، انجام یک فعالیت مورد علاقه یا حتى خوردن یک خورا ىک دلپذیر باشد.

نکته دهم:

رنگ کاغذ، رنگ قلم، نحوه نشستن، فاصله چشم با کتاب، نور محیط و سایر شرایط مکانى نیز در کارآیی مطالعه شما کاملاً مؤثرند؛ پس سعی کنید تمام این جوانب را در نظر گرفته و به صورت جدی، مطالعه را شروع کنید.

مطالب مرتبط  زیست پیش و معرفی این درس

نکته یازدهم:

بهترین زمان مطالعه برای انسان، هنگام آرامش و داشتن رضایت است؛ زیرا داشتن دغدغه و نگرانی در هنگام مطالعه، نتایج مطلوبی را برای انسان به همراه نخواهد داشت. مشغول بودن فکر و ذهن و خستگی روح و جسم، توان فرد را کاهش می دهد و در این حالت، مطالعه کتاب، جز اتلاف وقت و بی حاصلی سودی ندارد.

نکته دوازدهم:

زمان مطالعه برای افراد مختلف، تفاوت میکند: برخی در سکوت شب و برخی نیز هنگام صبح را به عنوان زمان مطالعه انتخاب میکنند؛ اما مطالعه هنگام صبح از هر زمان دیگری بهتر است. مطالعه کتاب را صبح زود شروع کنید؛ زیرا ذهن انسان پس ازچند ساعت استراحت و آرامش، بیش از هر زمان دیگری آماده یادگیری است.

نکته سیزدهم:

برای مطالعه هرچه بهتر در هنگام صبح، سعی کنید که شب ها زودتر بخوابید تا بتوانید مطالعه مفیدی داشته باشید. خستگی، دست کم پنجاه درصد از توانایی ذهنی و مغزی انسان را کاهش می دهد و مطالعه در چنین وضعیتی، یادآوری مطالب فرا گرفته پیشین را نیز با اختلال روبرو میکند.

نکته چهاردهم:

وسعت دید، یکی از عوامل کندخوانی است که باید از آن پرهیز شود. هنگام خواندن، وسعت دید را می توان تا حد دیدن بیش از پنج کلمه در هر توقف گسترش داد. برای دیدن بیش از یک کلمه در هر بار خواندن، باید از حرکت سر جلوگیری شود؛ بدین ترتیب، تعداد توقف های یک خواننده در پاراگراف دو خط و نیمی، به حدود پنج تا شش توقف کاهش می یابد.

نکته پانزدهم:

کتاب را همواره بدون شتاب و عجله مطالعه کنید و تا زمانی که مطلبی را به درستی فرا نگرفته اید سراغ مطالعه مطلب دیگری نروید. مطالب مشکل و آسان یک کتاب، به هم پیوسته و مرتبط است و زمانی که یک مطلب را خوب یاد نگرفته اید، مطالعه و یادگیری مطالب دیگر با دشواری صورت میگیرد.

نکته شانزدهم:

جهش و پریدن از مطالعه یک موضوع به موضوعی دیگر، بدون در نظر گرفتن فاصله، سبب می شود که دو مطلب درهم آمیزد و در نتیجه هیچ کدام از دو مطلب به درستی در ذهن فرد باقی نماند.
سعی کنید مطالبی را که از یک کتاب میخوانید، به هم پیوسته و مرتبط به یکدیگر باشد، و زمانی که از یک موضوع به موضوع دیگر می روید، حتماً باید توجه داشته باشید مطالبی را که در بین این دو مطلب وجود داشته و شما از خواندن آن صرف نظر کرده اید به خوبی میدانید یا ارتباطی با دو مطلب مورد نظر ندارد و یا اینکه در کنکور، ارزشی در تست زنی و نمره گرفتن ندارد.

نکته هفدهم:

یکی از عوامل عمده ای که باعث جلوگیری از درک سریع و خوب یک متن در هنگام خواندن و مانع یادگیری آن مطلب میشود، تداخل آموخته های قبلی و بعدی است؛ یعنی مطالب قبلی آموخته شده با مطالب جدید در هم می آمیزد. برای جلوگیری از بروز این حالت، بهترین راه، مطالعه تک موضوعی است؛ یعنی در مدتی که یک مطلب را م خوانید از خواندن سایر مطالب در موضوعات دیگر خودداری کنید و تنها ذهن خود را روی همان مطلب متمرکز کنید و پس از استراحتی کوتاه یا در ساعت مطالعه بعدی، موضوع مطالب را تغییر دهید. انجام این کار، باعث تداخل پیدا نکردن دانسته ها و آموخته های جدید با سایر مطالب قبلی می شود.

نکته هجدهم:

در صورت مشاهده خستگی از یک موضوع یا یک کتاب(درسی و غیردرسی)،کتاب دیگری را (با حفظ فاصله زمانی) محور مطالعه خود قرار دهید.

نکته نوزدهم:

در هنگام مطالعه، به عک سها، نمودارها، جدو لها و سرفصل ها توجه کنید؛ زیرا ممکن است که از همین موارد در کنکور تست هایی طرح شود؛ علاوه بر این، توجه به این موارد، به یادگیری بهتر شما کمک میکند.

جهت دریافت مشاوره و برنامه ریزی تحصیلی از طریق شماره های زیر می تواند با کارشناسان ما در ارتباط باشید:
۰۲۱۶۶۵۶۶۶۲۳
۰۹۱۲۰۵۶۰۲۵۶

مطالعه ثمربخش چیست؟ با چه راهکارهایی میتوان به مطالعه ثمر بخش رسید؟Reviewed by مریم فرزی on Oct 11Rating: 5.0مطالعه ثمربخش ، شامل مراحل مختلفی است که رعایت این مراحل، رسیدن شما به رشته و دانشگاه مورد علاقه تان را تضمین میکند.این مراحل را دراین مقاله بخوانید...
بازگشت به نوشته‌ها